Kısırlık Nedir?

Kısırlık, günümüzde en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Stres, doğal ve sağlıklı besinlere erişimin zorlaşması, çocuk sahibi olmak için uygun koşulların beklenmesi, yaşın ilerlemesi, genetik ve fizyolojik faktörler kısırlığa yol açabilmektedir. Kısırlık; çiftlerin çocuk sahibi olmasını engelleyen tüm sorunlara verilen genel bir isimdir.

İnfertilite, çiftlerin düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen bir yıl içerisinde gebelik elde edememesi durumunu ifade eder. Kadın yaşı 35’in üzerinde ise bu süre altı ay olarak kabul edilir.

Kısırlık sorununun tedavisi için günümüzde birçok etkili yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemler arasında en gelişmiş ve başarı oranı en yüksek olan tedavi seçeneği tüp bebek tedavisidir.

Kısırlık Sebepleri Nelerdir?

Kısırlık, kadın ve erkeklerde farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Ancak çiftlerin yaklaşık %15’inde yapılan tüm tetkiklere rağmen kısırlığa neden olabilecek herhangi bir sorun saptanamaz. Bu durum açıklanamayan kısırlık olarak adlandırılır.

Düzenli olarak haftada 2–3 kez korunmasız cinsel ilişkiye giren çiftlerin yaklaşık %85’i bir yıl içerisinde doğal yollarla gebelik elde edebilmektedir. Ancak kalan grupta gebelik oluşmaz ve yardımcı üreme tekniklerine ihtiyaç duyulabilir. Kısırlık, kadınlarda ve erkeklerde yaklaşık eşit oranlarda görülmektedir.

Erkeklerde İnfertilite (Kısırlık) Sebepleri

Erkeklerde kısırlığa yol açan birçok farklı faktör bulunmaktadır. Bunların başında sperm üretim bozuklukları, spermlerin işlevsel yetersizliği ve yapısal problemler gelir. Bunun yanı sıra yaşam tarzı alışkanlıkları da erkek infertilitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

Erkeklerde kısırlığa neden olabilen başlıca durumlar şunlardır:

• Sperm sayısının ve hareketliliğinin azalması
• Sperm yapısal (morfolojik) bozuklukları
• Menide hiç sperm bulunmaması (azospermi)
• Sperm kanallarında tıkanıklık
• Spermin dışarı atılamaması
• Hormonal bozukluklar
• Doğuştan ya da sonradan gelişen inmemiş testis
• Çocukluk çağında geçirilen ateşli hastalıklar ve ergenlikte kabakulak
• Genetik hastalıklar
• Varikosel (testise giden damarların genişlemesi)
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Cinsel fonksiyon bozuklukları
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Geçirilmiş kanser ve kanser tedavileri
• Testosteron eksikliği
• Aşırı sigara ve alkol tüketimi
• Kronik stres

Kadınlarda Kısırlık Sebepleri Nelerdir?

Kadınlarda kısırlığa yol açan nedenler oldukça çeşitlidir. Yumurta sayısının ve kalitesinin azalması, hormonal dengesizlikler, adet düzensizlikleri, tüplerde tıkanıklıklar ve geçirilmiş enfeksiyonlar en sık görülen nedenler arasındadır.

Endometriozis: Rahim iç tabakasını oluşturan endometrium dokusunun rahim dışında yerleşmesi durumudur. Bu durum yumurtalık, rahim ve fallop tüplerinin fonksiyonlarını olumsuz etkileyerek kısırlığa yol açabilir.

Polikistik Over Sendromu (PCOS): Vücutta androjen hormonunun fazla üretilmesiyle karakterizedir. Yumurtlama düzensizliklerine neden olur ve insülin direnci ile obezite ile ilişkilidir.

Yüksek prolaktin seviyesi: Prolaktin hormonunun yüksek olması yumurtlama döngüsünü bozarak gebelik oluşumunu geciktirebilir.

Rahim miyomları: Rahim duvarında yer alan iyi huylu tümörlerdir. Bazı miyomlar embriyonun tutunmasını engelleyerek gebeliği zorlaştırabilir.

Karın içi yapışıklıklar: Pelvik enfeksiyonlar, apandisit veya geçirilmiş karın–pelvik ameliyatlar sonrası oluşan yapışıklıklar üreme organlarının işlevini bozabilir.

Tiroid hastalıkları: Tiroid hormonlarının fazla ya da yetersiz salgılanması adet döngüsünü etkileyerek infertiliteye neden olabilir.

Kanser öyküsü ve kanser tedavileri: Özellikle kadın üreme sistemini etkileyen kanserler ve uygulanan tedaviler doğurganlığı olumsuz etkileyebilir.

Diğer tıbbi durumlar: Geç ergenlik, adet görememe, karaciğer hastalıkları ve diyabet gibi sistemik hastalıklar kısırlık riskini artırabilir.

Aşırı kafein tüketimi: Fazla kafein alımı da kadınlarda doğurganlığı olumsuz yönde etkileyebilmektedir.