Lamaze Doğum
Lamaze doğum, doğum şeklinden ziyade bir doğum felsefesidir. Fernand Lamaze tarafından geliştirilen bu felsefede annenin aktif olarak doğumda yer alması hedeflenerek, doğumun doğal sürecinde gelişmesi sağlanır.
Lamaze doğumda doğal ve sağlıklı bir sürecin elde edilmesi için annenin ve babanın aktif olarak öğrenme sürecine girmesi desteklenir. Araştırmalar, Lamaze nefes egzersizlerinin doğumdaki ağrı ve stresi yönetmede etkili olduğunu; kas gevşemesi ve yapılandırılmış nefes teknikleri aracılığıyla annenin sakin kalmasına ve doğum güvenini artırmasına katkı sağladığını ortaya koymaktadır [1].
“ ”Lamaze felsefesinin özü şudur: Kadın bedeni doğurmak için tasarlanmıştır. Korku gidildiğinde ve beden ile zihin hazırlandığında, doğum doğal akışında ilerler.
Lamaze Felsefesinin Temeli Nedir?
Lamaze felsefesinin temeli şu ilkelere dayanmaktadır:
- Gebelik normal ve doğal bir süreçtir.
- Anne adayının vücudu bebeği taşımak, beslemek ve büyütmek için gerekli olan tüm donanıma ve gerekli tüm kapasiteye sahiptir.
- Hamilelik döneminin sağlıklı devam etmesi ve bebeğin büyümesi için annenin doğuma hazırlanması ve bu süreçte zihinsel olarak gelişmesi önemlidir.
- Sağlıklı gebelik döneminde, doğum ve bebek için stresten arındırılmış bir ortam gerekir.
- Anne adayının tıbbi müdahaleler olmadan doğum tercih etme hakkı bulunur.
- Doğum güvenli koşulların sağlandığı her yerde yapılabilir.
- Doğumun gerçekleştiği ortamda annenin stresini azaltacak bir ekip olmalıdır; annenin desteklenmesi gerekmektedir.
- Annenin doğum esnasında istediği gibi hareket etmesi önem teşkil etmektedir.
Doğuma zihinsel ve bedensel olarak hazırlanmak için doğuma zihinsel hazırlık rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Lamaze Doğum Kriterleri Nelerdir?
Lamaze doğum felsefesinin kriterleri Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından da desteklenmektedir. WHO'nun 2018 tarihli "Pozitif Doğum Deneyimi İçin Doğum Süreci Bakımı" kılavuzu, bu kriterleri kanıta dayalı olarak teyit etmektedir [2]. Bu kapsamda 6 temel kriterden bahsedilmektedir:
- Doğum dış faktörlere bağlı olmadan, kendiliğinden doğal olarak başlamalıdır.
- Doğumun her aşamasında anne adayına istediği özgürlük alanı verilmelidir.
- Anneye doğum esnasında hem psikolojik hem de fiziksel destek doğum ekibi ve eş tarafından sağlanmalıdır.
- Rutin uygulamalardan uzak durulmalıdır; uygulamalar annenin ihtiyaçlarına göre özel olarak belirlenmelidir.
- Doğum döneminde anne adayı ayakta ya da diğer doğum pozisyonlarında rahat ve doğal şekilde ıkınma sürecini başlatmalıdır.
- Doğumdan hemen sonra anne ve bebek bir arada olmalıdır. Bebek ve annenin ten tene teması sağlanmalı ve zorunlu olmadıkça anne ve bebek ayrılmamalıdır.
- Doğumdan sonraki 30 dakika içerisinde emzirme başlamalıdır.
Lamaze Eğitimi Nasıl Verilir?
Lamaze eğitiminin hedefi anne adaylarına doğumu tüm detaylarıyla anlatmak, nefes egzersizleri öğretmek, annenin gevşemesine destek olmak ve anne adayının sakin bir şekilde doğuma girmesini sağlamaktır. Bu hedefle ilk olarak doğum fikrine olan korkular düzeltilmelidir.
Lamaze felsefesi kapsamında doğumda ağrıya yol açan en önemli faktör korkudur. Korku duyan anne adayı, doğum sırasında salgılaması gereken hormonları baskılamaktadır. Bu sebeple de ağrı duymaya başlar. Öte yandan doğum sırasında anne adayının hareketlerinin personeller tarafından kısıtlanması ve istediği gibi hareket edememesi de anne adayını strese sokmaktadır.
Anne ve baba adayları doğuma hazırlık eğitiminde korkularından arınır; gevşeme, bebeğe yol verme, rahatlatıcı masaj ve nefes gibi tüm teknikleri öğrenirler. Sistematik derleme bulguları, antenatal eğitimlerde nefes ve gevşeme tekniklerini öğrenen kadınların doğum öz-yeterliliğinin arttığını ve doğum sürecinde bu teknikleri daha etkin kullandığını göstermektedir [3].
22 randomize kontrollü çalışmayı kapsayan geniş çaplı bir meta-analiz, Lamaze nefes eğitiminin doğal doğum oranını yaklaşık 3 kat artırdığını ve doğum süresini önemli ölçüde kısalttığını ortaya koymuştur [1].
Doğum sonrası bebeğinizle ten tene temas ve güvenli bağlanma hakkında bilgi almak için ten tene temas ve güvenli bağlanma sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Lamaze Eğitimi Kapsamında Neler Öğretilir?
- Nefes egzersizleri
- Gevşeme egzersizleri
- Hayal kurma
- Rahatlatıcı masajlar
- Dans etme
- Doğum pozisyonları ve annenin doğuma aktif katılmasını sağlayan dersler
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- ❓
Lamaze doğum yalnızca normal doğum için mi geçerlidir?
Hayır. Lamaze bir doğum felsefesidir; doğum şeklinden bağımsız olarak annenin doğuma bedensel ve zihinsel olarak hazırlanmasını ve süreci aktif, bilinçli bir şekilde yaşamasını hedefler. Sezaryen dahil tüm doğum şekillerinde bu hazırlık fayda sağlar.
- ❓
Lamaze eğitimine ne zaman başlamalıyım?
Genellikle gebeliğin ikinci trimesterinden itibaren başlanması önerilir. Öğrenilen nefes ve gevşeme tekniklerinin vücut hafızasına yerleşmesi için doğum anına kadar düzenli pratik yapılması büyük önem taşır.
- ❓
Babalar da Lamaze eğitimine katılmalı mı?
Evet, kesinlikle. Lamaze felsefesi babanın da aktif öğrenme sürecine girmesini destekler. Farkındalığı artan babalar, doğumda anneye çok daha etkin destek verebilir.
- ❓
Lamaze nefes teknikleri ağrıyı tamamen ortadan kaldırır mı?
Tamamen ortadan kaldırmaz; ancak annenin ağrıyla başa çıkma kapasitesini önemli ölçüde artırır. Yapılandırılmış nefes ve kas gevşemesi, ağrı algısını azaltır ve annenin kontrolünü kaybetmeden doğuma devam etmesini destekler.
- ❓
Lamaze kriterleri resmi olarak hangi kurum tarafından desteklenmektedir?
Lamaze felsefesinin kriterleri, WHO'nun 2018 tarihli "Pozitif Doğum Deneyimi İçin Doğum Süreci Bakımı" kılavuzuyla örtüşmekte ve bu kılavuz tarafından kanıta dayalı olarak desteklenmektedir.
Referanslar
- Wu, C., et al. (2021). The combined effects of Lamaze breathing training and nursing intervention on the delivery in primipara: A PRISMA systematic review meta-analysis. Medicine, 100(5). PMC7850642. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7850642/)
- World Health Organization (WHO). (2018). WHO recommendations: Intrapartum care for a positive childbirth experience. Geneva: World Health Organization. (https://www.who.int/publications/i/item/9789241550215)
- Leutenegger, V., et al. (2022). The effectiveness of skilled breathing and relaxation techniques during antenatal education on maternal and neonatal outcomes: a systematic review. BMC Pregnancy and Childbirth, 22(1), 856. PubMed PMID: 36402944. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36402944/)