Kolposkopi Uygulaması
Kolposkopi, hekim tarafından rahim ağzını incelemesine imkân tanıyan ve girişimsel olmayan bir tekniktir. 6-40 kat görüntüyü büyüten kolposkopi yönteminde ışıklı aletle rahim ağzı daha net görüntülenerek tüm problemlerin tespit edilmesi sağlanmaktadır.
Kolposkop, ışıklı bir büyüteçtir. Dürbüne benzer. Vajen bölgesinin detaylı şekilde değerlendirilmesine imkân tanımaktadır. Kolposkopi işlemi sırasında şüpheli bir bölgenin görülmesi durumunda kolposkopik biyopsi aynı işlemde yapılarak ilgili bölgenin incelenmesi de mümkün olur [1].
“ ”Kolposkopi, anormal smear ya da HPV sonuçlarının ardından rahim ağzını yakından incelemenin en güvenilir yoludur. 5-15 dakika süren bu ağrısız işlem, kanseri oluşmadan önce yakalamayı mümkün kılar.
Kolposkopi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Kolposkopi özellikle klinik belirti vermeyen rahim ağzı kanserinin (serviks kanseri) erken evrede teşhis edilmesine yardımcı olur. ACOG/ASCCP 2019 Risk Tabanlı Yönetim Konsensüs Kılavuzu'na göre anormal smear sonuçları olan ya da HPV 16 veya HPV 18 pozitif gelen hastalarda doğrudan kolposkopiye yönlendirme hayati önem taşımaktadır [1]. Rahim ağzı kanseri yavaş ve belirti vermeyen bir kanserdir; bu nedenle kolposkopi erken teşhise önemli katkı sağlar.
Kolposkopinin uygulandığı başlıca durumlar şunlardır:
- Rahim ağzı kanserinin teşhisi
- Vulvadaki şüpheli lezyonların analiz edilmesi
- Vulvada gözle görülebilen prekanseröz değişikliklerin teşhisi
- Vulvada mevcut olan kaşıntının teşhis edilmesi ve gözlemlenmesi
- Serviks dokusunda kanser oluşma riski taşıyan prekanseröz değişiklikler
- Açıklanamayan kısırlık durumunda ek değerlendirme amacıyla
Rahim ağzı kanseri hakkında detaylı bilgi almak için rahim ağzı kanseri nedir, nasıl tedavi edilir sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kolposkopi Hazırlık Süreci Nasıldır?
- Kolposkopi işlemi oldukça kolaydır; ağrısız ve neredeyse risksiz bir işlemdir.
- Adet döneminde kolposkopi uygulaması önerilmez. Net bir görüntü alınması gerekir.
- Kolposkopiden önce doktorun önerisi ile cinsel perhiz yapılmalıdır.
- Kolposkopiden bir veya iki gün önce tampon kullanımı bırakılmalıdır.
- Hazırlık sürecinde vajinal ilaç kullanılmamalıdır.
- Vajinal duş alınmamalıdır.
Kolposkopi Nasıl Uygulanır?
Kolposkopi klinik koşullarda uygulanmalıdır. Hasta pelvik muayene ya da smear testinde olduğu gibi sırtüstü uzanır. Daha rahat ve net bir görüntü için serviks özel bir solüsyonla (asetik asit veya Lugol iyodür) temizlenir. Anormal hücreler bu işlemle daha kolay görüntülenebilir. Kolposkop ekipmanı serviksin birkaç cm. önüne yerleştirilir. Şüpheli lezyonun görüldüğü durumlarda kolposkopik biyopsi işlemi uygulanır [2].
Kolposkopi İşlemi Ne Kadar Sürer?
Kolposkopi işleminin süresi kolposkopik biyopsi yapılıp yapılmayacağına bağlıdır. Genel olarak işlem 5-15 dakika arasında tamamlanmaktadır. Biyopsi alınması durumunda süre uzayabilir; ancak yine de kısa ve tolere edilebilir bir işlemdir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- ❓
Kolposkopi ağrılı mıdır?
Hayır. Kolposkopi ağrısız ve risksiz bir işlemdir. Biyopsi alınması durumunda hafif bir baskı ya da kramp hissi olabilir; ancak bu kısa sürede geçer. İşlem 5-15 dakika içinde tamamlanır.
- ❓
Her anormal smear sonucu kolposkopi gerektirir mi?
Hayır. ACOG/ASCCP kılavuzlarına göre kolposkopi kararı, mevcut test sonuçları ve kişinin tarama geçmişine göre belirlenen bireysel CIN 3+ riskine göre verilir. Bazı düşük riskli sonuçlarda takip tercih edilebilir.
- ❓
Kolposkopi gebelikte yapılabilir mi?
Evet. Gebelik, prekanser ya da kanserin ilerleme riskini değiştirmez; bu nedenle kılavuzlar gebelikte de gerekli durumlarda kolposkopinin yapılmasını önermektedir. Ancak kanser şüphesi yoksa biyopsi doğum sonrasına ertelenebilir.
- ❓
Kolposkopi sonuçları ne zaman gelir?
Biyopsi alınmışsa patoloji sonucu genellikle 1-2 hafta içinde hazır olur. Sonuçlara göre takip, tekrar biyopsi veya tedavi (LEEP, konizasyon vb.) planlanabilir.
- ❓
HPV 16 veya 18 pozitif çıkması kolposkopi gerektirir mi?
Evet. ACOG/ASCCP kılavuzları, HPV 16 ya da HPV 18 pozitif sonuçlarda sitoloji sonucundan bağımsız olarak doğrudan kolposkopiye yönlendirmeyi önermektedir; çünkü bu tipler en yüksek servikal kanser riskiyle ilişkilidir.
Referanslar
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2020). Updated Guidelines for Management of Cervical Cancer Screening Abnormalities. (https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2020/10/updated-guidelines-for-management-of-cervical-cancer-screening-abnormalities)
- Perkins, R. B., et al. (2020). 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors. Journal of Lower Genital Tract Disease, 24(2), 102–131. PMC8020523. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8020523/)