Ağrısız ve Acısız: Smear Testi

Birçok kadın, smear testi ile ilgili önyargılara sahiptir. Kanser riskini önceden tespit etmek ve hücresel anormallikleri saptamak için uygulanan bu jinekolojik test kulaktan dolma bilgiler sebebiyle ağrılı ve acılı bir işlem gibi algılanır. Oysa smear testi; yaklaşık 30 saniye süren, ağrısız ve rahim ağzı kanserini önlemede son derece etkili bir tarama yöntemidir [1].

“ ”

Servikal kanserlerin büyük çoğunluğu, düzenli tarama yaptırmayan kadınlarda görülmektedir. Smear testi; kanseri oluşmadan önce, henüz tedavi edilebilir evrede yakalar.

Smear Testi Nedir?

Rahim ağzındaki hücresel düzensizlik ve kanser öncüsü hücrelerin, enfeksiyonların belirlenmesinde ve rahim ağzı kanserinin saptanmasında kullanılan bir tanı testidir. Aynı zamanda rahim içi zarı kanserinin de erken teşhis edilmesinde önemli bir rol üstlenen smear testi, birçok hastalığın kansere dönüşmeden erken evrede fark edilmesini sağlar.

Bu test; prekanseröz ya da kanseröz lezyonları henüz tedavi edilebilecekleri aşamalarda yakalar. Tüm bunlara ek olarak bakteri, protozoa, mantar ve virüs enfeksiyonlarının (HPV) teşhisinde de bu test kullanılır. Servikal kanserlerin neredeyse tamamı yüksek riskli HPV enfeksiyonu ile ilişkilidir; HPV 16 ve 18 tipleri tüm servikal kanser vakalarının yaklaşık %70'inden sorumludur [2].

Smear Testi Ne Zaman Yapılır?

ACOG (Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Hekimleri Koleji) güncel kılavuzlarına göre smear testi sıklığı şu şekilde önerilmektedir [1]:

• 21 yaşından önce taramaya gerek yoktur.
• 21-29 yaş arasındaki kadınlara her 3 yılda bir tek başına Pap (smear) testi önerilir.
• 30-65 yaş arasındaki kadınlara her 5 yılda bir HPV testi ve Pap testi birlikte (ko-test), ya da her 3 yılda bir yalnızca Pap testi önerilir.
• 65 yaşından sonra ard arda negatif test sonuçları olan kadınlar için taramanın sonlandırılması değerlendirilebilir.

HPV taramasının tek başına uygulandığı birincil HPV testi ise Pap testi ile kıyaslandığında yüksek dereceli lezyonları saptamada daha duyarlı bir yöntem olarak öne çıkmaktadır [2].

HPV enfeksiyonu ve tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için HPV tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Smear Testi Nasıl Yapılır?

Çoğu kadının endişeyle yaklaştığı smear testi sanıldığı gibi ağrılı değil, oldukça kolay ve ağrısız bir işlemdir. Hasta muayene masasına yerleştikten sonra vajinal kanal, spekulum adı verilen bir araç yardımıyla açılır ve serviksin transformasyon zonu olarak adlandırılan bölgeden bir fırça yardımı ile sürüntü alınır.

Sürüntü alınma işlemi yaklaşık 5 ila 10 saniye sürer. Patolog tarafından bu hücreler mikroskop altında incelenerek, kanser ya da kanserleşme ihtimali olan lezyonlar tespit edilir. Tüm işlem yaklaşık 30 saniye sürer.

Smear Testi Yapılmadan Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?

Öncelikle adet dönemi bitiminde yapılması önerilir. İşlem öncesini takiben yaklaşık 48 saat cinsel ilişkiye girilmemiş olmalıdır. Alınacak örneğin en sağlıklı şekilde çıkması için vajina temizlenmemeli ve krem gibi benzeri ilaçlar sürülmemelidir [1]. Ayrıca vajinada mantar ya da yara varsa önce tedavi edilmeli ardından test yapılmalıdır.

Smear Testi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?

Eğer smear testi negatif çıkmışsa bu durumda herhangi bir anormal, prekanseröz ya da kanseröz hücre görülmemiş demektir. Eğer sonuç pozitif çıkmış ise bu durumda alınan örneklerde bulunan servikal hücrelerde anormallik söz konusudur. Bu noktada enfeksiyon tedavisi ve yakın takip önerilir. Aynı zamanda kolposkopi veya biyopsi de duruma göre yapılabilir [1].

Testin Pozitif Çıkması Kansere mi İşaret Eder?

Smear testinin pozitif çıkması, kişinin kanser olduğu anlamına gelmez. Bu noktada bir hekime başvurup sonuçla ilgili gerekli bilgileri almalı ve ileri tetkikler yapılmalıdır. Serviksin yakından ayrıntılı olarak incelemesi için kolposkopi yapılabilir. Bir diğer ileri tarama yöntemi ise HPV türünün saptanmasıdır. Çünkü bazı HPV tiplerinde — özellikle HPV 16 ve 18'de — kişide kanser gelişme riski daha yüksektir [2].

Eğer siz de yukarıda belirtilen şartları taşıyorsanız düzenli smear testi yaptırmalı ve uzman bir jinekolog'a başvurmalısınız.

Rahim ağzı kanseri hakkında detaylı bilgi almak için rahim ağzı kanseri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• ❓
  Smear testi ağrılı mıdır?

  Hayır. Smear testi yaklaşık 30 saniye süren, ağrısız bir işlemdir. Bazı kadınlar hafif bir baskı ya da rahatsızlık hissedebilir; ancak bu kısa sürede geçer ve günlük aktiviteleri engellemez.

• ❓
  Smear testi kaç yaşında başlamalıyım?

  ACOG kılavuzlarına göre smear testine 21 yaşında başlanması önerilmektedir. 21 yaşından önce, cinsel aktif olunsa dahi rutin taramaya gerek yoktur.

• ❓
  HPV aşısı yaptırdım, yine de smear testi gerekli mi?

  Evet, gereklidir. HPV aşısı servikal kansere yol açan yüksek riskli HPV tiplerinin büyük bölümüne karşı koruma sağlar; ancak tüm HPV tiplerini kapsamaz. Bu nedenle aşı sonrasında da rutin servikal kanser taramasına devam edilmesi önerilmektedir.

• ❓
  Smear sonucu pozitif çıkarsa ne yapmalıyım?

  Pozitif sonuç kanser anlamına gelmez. Doktorunuz kolposkopi ve/veya HPV tiplendirmesi isteyebilir. Bu testler, herhangi bir prekanseröz değişikliğin olup olmadığını ve tedavi gerekip gerekmediğini netleştirmek için kullanılır.

• ❓
  Smear testi adet döneminde yapılabilir mi?

  Hayır. Adet döneminde kan; sürüntü kalitesini ve sonuçların doğruluğunu olumsuz etkileyebilir. Testin adet bitiminden sonra yapılması önerilmektedir.

Referanslar

1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2021). Updated Cervical Cancer Screening Guidelines: Practice Advisory. (https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2021/04/updated-cervical-cancer-screening-guidelines)
2. Hall, M. T., et al. (2023). Cervical Cancer Screening Recommendations: Now and for the Future. Cancers (Basel). PMC10454304. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10454304/)