Miyom nedir, hamileliğe engel midir?
Kadınlarda en sık görülen sağlık problemlerinin başında iyi huylu tümör olarak da bilinen miyomlar gelir. Rahimde meydana gelen ve genellikle spesifik belirtilere neden olmayan bu miyomlar, rutin kontrollerde ortaya çıkar. Üreme çağındaki kadınların %20-50'sinde miyom bulunduğu tahmin edilmekte olup 30-44 yaş grubunda bu oran %60'ın üzerine çıkabilmektedir [1, 2].
Miyomlar çoğu zaman zararsız olsalar da belirli aralıklarla gözetim altında tutulmaları önemlidir.
“ ”Miyomların büyük çoğunluğu belirti vermez ve tedavi gerektirmez. Ancak ağır kanama, ağrı veya kısırlığa yol açan miyomlarda kişiye özel cerrahi yaklaşımla kalıcı çözüm mümkündür.
Miyom Nedir?
Rahim kas tabakasından kaynaklanan bir tür tümör olan miyom, düz kas yapıları ve bağ dokularından meydana gelir. İyi huyludur; kansere dönüşme riski son derece düşüktür [1]. Miyomların boyutları çok değişken olabilir. Konumlarına göre üç türe ayrılır [3]:
- Subseroöz miyom: Rahmin dış duvarında oluşur
- Submüköz miyom: İç rahim duvarında oluşur; kanama ve kısırlık riskini en çok artıran tür
- İntramural miyom: Rahmin kas tabakası içinde oluşur; en yaygın görülen türdür
Miyomun Belirtileri Nelerdir?
Miyomlar yaklaşık %30 vakada yaşam kalitesini etkileyen belirtilere yol açar; aşırı adet kanaması ve buna bağlı demir eksikliği anemisi en sık görülen şikayetler arasındadır [2]. Başlıca belirtiler şunlardır:
- Anormal ve aşırı adet kanamaları
- Çok ağrılı regl dönemi
- Aşırı ve uzun süreli adet kanamasına bağlı anemi
- Şiddetli sırt ağrısı
- Ağrılı cinsel ilişki
- Karnın alt kısmında ele gelen kitleler
- Dışkılama esnasında baskı ve ağrı hissi
- Mesane üzerinde baskı sebebiyle sık idrara çıkma
Bunlara ek olarak özellikle submüköz miyomlar, zigotun tutunacağı uygun alanı bozarak gebeliğe engel olabilir [3].
Miyom ameliyatı hakkında detaylı bilgi almak için miyom ameliyatı nedir, kimlere yapılır sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Miyomlar Nasıl Teşhis Edilir?
Spesifik belirtiler göstermediği için miyomlar genellikle rutin jinekolojik muayene esnasında tespit edilir. Miyom şüphesi söz konusuysa ultrasonografi ile boyutu ve yerleşim yeri belirlenir. Kitlenin boyutu normalin çok üstündeyse veya rahim dokusuyla ilgili sağlıklı veri elde edilemiyorsa MR görüntüleme devreye girer; yumuşak dokular için en kesin bilgiyi MR sağlar [3].
Miyomlar Nasıl Tedavi Edilir?
Miyomların tedavisi tamamen hastada yol açtığı etkilere bağlı olarak belirlenir [2, 3, 4]:
- İzlem: Şikayet yaratmayan ve hızlı büyüme göstermeyen miyomlar düzenli takiple izlenebilir.
- İlaç tedavisi: NSAİİ'ler, traneksamik asit, kombine oral kontraseptifler veya GnRH agonistleri/antagonistleri kısa vadede semptomları yönetmede kullanılır; ancak ilaç kesildikten sonra büyüme tekrarlayabilir [2].
- Miyomektomi (sadece miyomun alınması): Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda tercih edilir. Sistematik derlemelerde miyomektomi sonrası başarılı gebelik oranı %75,6 olarak bildirilmiştir [4]. Laparoskopi, histeroskopi veya açık cerrahi yoluyla uygulanabilir.
- Histerektomi (rahmin tamamının alınması): Çocuk sahibi olmayı düşünmeyen ve perimenapozal yaştaki hastalarda kalıcı çözüm sunar; semptom iyileşmesinde en kesin sonucu verir [3].
- Uterin arter embolizasyonu (UAE) ve odaklanmış ultrason: Rahmi korumak isteyen ancak cerrahiden kaçınan hastalarda seçenek olabilir; doğurganlık hedefi olanlarda dikkatli değerlendirme gerektirir [2].
Ameliyat kararında hastanın yaşı, miyomun boyutu ve konumu, şikayetlerin şiddeti ve çocuk sahibi olma planı belirleyicidir.
Miyom tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için miyom tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Miyom kansere dönüşür mü?
Son derece nadir görülen bir durumdur. Miyomların büyük çoğunluğu iyi huyludur ve kansere dönüşme riski çok düşüktür. Bununla birlikte hızlı büyüme, düzensiz şekil veya menopoz sonrası büyüme gibi bulgular saptandığında ileri tetkik gerekebilir.
Miyom varken hamile kalınabilir mi?
Evet, birçok miyomu olan kadın sorunsuz şekilde hamile kalabilir. Ancak özellikle submüköz miyomlar embriyo tutunmasını olumsuz etkileyebilir. Sistematik derlemeler miyomektomi sonrasında başarılı gebelik oranının %75,6 olduğunu göstermektedir.
Miyom ameliyatı zorunlu mudur?
Hayır. Şikayet yaratmayan ve hızlı büyüme göstermeyen miyomlar düzenli takiple izlenebilir. Ameliyat; ağır kanama, ağrı, kısırlık veya idrar-dışkılama sorunlarına yol açan miyomlarda ya da hızlı büyüme durumunda gündeme gelir.
Miyom çıkarıldıktan sonra tekrar çıkar mı?
Miyomektomi sonrasında yeni miyom oluşma riski vardır; 5 yılda kümülatif tekrarlama oranı yaklaşık %6,7, 8 yılda %16 olarak bildirilmiştir. Histerektomi ise kalıcı çözüm sunar. Tedavi seçimi yaşa ve çocuk planına göre belirlenir.
Miyom ne sıklıkla takip edilmelidir?
Şikayet yaratmayan küçük miyomlarda genellikle yılda bir ultrason kontrolü yeterlidir. Hızlı büyüme, yeni belirtiler veya boyut artışı saptandığında takip sıklığı artırılır. Doktorunuzun önerdiği takip programına uymak önemlidir.
Referanslar
- Sparic, R., et al. (2016). Epidemiology of uterine myomas: a review. International Journal of Fertility and Sterility, 9(4), 424–435. PubMed PMID: 26985330. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26985330/)
- Micić, J., et al. (2024). Currently Available Treatment Modalities for Uterine Fibroids. Medicina (Kaunas), 60(6), 868. PubMed PMID: 38929485. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38929485/)
- Bhagavath, B., et al. (2023). Fertility Sparing Management in Uterine Fibroids. StatPearls — NCBI Bookshelf. NBK574504. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK574504/)
- Khaw, S. C., et al. (2020). Systematic review of pregnancy outcomes after fertility-preserving treatment of uterine fibroids. Reproductive BioMedicine Online. PubMed PMID: 32081542. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32081542/)