Yumurta Toplama İşlemi
Tüp Bebek Tedavisinde anne adayının yumurtalarının gelişmesi için medikal bir tedavi uygulanır. Ardından yumurtalar belirli olgunluğa ulaştığında yumurta hücrelerini çatlatmak için farklı bir hormonal "tetik" iğnesi yapılır. Bu iğneden yaklaşık 34-36 saat sonra yumurtaların toplanması gerekmektedir [1].
Yumurta toplama işlemi; ameliyathane koşullarında, hafif anestezi altında, transvajinal ultrason eşliğinde negatif basınç kullanılan ince bir iğne yardımıyla gerçekleştirilir. Yumurtalar tek tek toplanır; işlem ortalama 20-30 dakikada tamamlanır ve hasta aynı gün taburcu edilir [1, 2].
“ ”Yumurta toplama işlemi anestezi altında yapıldığı için ağrısız ve kısadır. Toplanan yumurtaların kaliteli olanları seçilerek döllenme sürecine alınır; bu seçim embriyo kalitesini ve gebelik başarısını doğrudan etkiler.
Yumurta Toplama İşlemi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşlem öncesinde hastanın aşağıdaki hazırlıkları yapması gerekmektedir [1, 2]:
- Açlık kuralı: İşlemden en az 8 saat önce yeme ve içme kesilmelidir. Bir gün önceden hafif yemekler tüketilmesi önerilir.
- Erken varış: İşlem yapılma saatinden en az bir saat önce merkeze gelinmelidir.
- Duş ve kozmetik: İşlem öncesi duş alınabilir; ancak herhangi bir kozmetik ürün kullanılmamalıdır.
- Mesane: Transvajinal ultrason ile uygulanan işlemlerde mesane boş olmalıdır.
- Cinsel perhiz: Yumurta toplama işleminden önce cinsel perhiz kuralı yoktur. Ancak yumurta ve sperm toplama aynı gün yapılacaksa 3 gün öncesinden cinsel perhiz önerilebilir.
- Enfeksiyöz hastalık testleri: İşlem yapılacak merkez tarafından yakın tarihli Hepatit B, Hepatit C ve HIV testleri talep edilebilir [1].
Embriyo transferi hakkında detaylı bilgi almak için embriyo transferi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yumurtalar Toplandıktan Sonra Ne Yapılır?
Yumurtalar toplandıktan sonra laboratuvar ortamında incelenir. Kaliteli yumurtalar seçilerek kaliteli spermlerle döllenmek üzere hazırlanır [1, 3]:
- Klasik IVF: Sperm ve yumurta aynı ortamda bir araya getirilerek doğal dölleme beklenir.
- ICSI (Mikroenjeksiyon): Tek bir sperm hücresi, doğrudan yumurtanın içine enjekte edilir. Özellikle erkek faktörü kısırlığında ve düşük sperm kalitesinde tercih edilir.
Dölleme işlemi mikroskop altında 12-15 saat içinde tamamlanır. Oluşan embriyolar arasından en kaliteli hücreler analiz edilerek anne adayının rahmine transfer edilir. Embriyolar, ince kateter ile rahim ağzından nazikçe geçirilerek rahim içerisine yerleştirilir [1].
Transfer edilecek embriyo sayısı konusunda ASRM kılavuzlarına göre [2]:
- 35 yaş altındaki hastalarda ilk iki tedavide tek embriyo transferi (SET) önerilir
- Diğer tüm hastalarda en fazla 2 embriyo transferi yapılmaktadır
Bu yaklaşım çoğul gebelik riskini azaltırken başarı şansını korumaktadır.
Yumurtalıkların uyarılması hakkında detaylı bilgi almak için yumurtalıkların uyarılması sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yumurta toplama işlemi ağrılı mıdır?
Hayır. İşlem genel ya da sedasyon anestezisi altında gerçekleştirildiği için ağrı hissedilmez. İşlem sonrasında bazı hastalarda hafif kasık ağrısı veya lekelenme görülebilir; bu 1-2 gün içinde geçer.
Kaç yumurta toplanması idealdir?
Yumurta sayısı kişiden kişiye göre 1 ile 35 arasında değişebilir. Araştırmalar, optimal sonuçlar için 10-15 olgun yumurta toplanmasının iyi bir hedef olduğunu göstermektedir. Çok fazla yumurta OHSS riskini artırırken çok az yumurta embriyo seçimini kısıtlayabilir.
Tetik iğnesini zamanında yapmak ne kadar önemlidir?
Son derece önemlidir. Tetik iğnesi yumurtanın son olgunlaşmasını sağlar ve bu iğneden yaklaşık 34-36 saat sonra yumurta toplama yapılması gerekir. Zamanlamada sapma, olgunlaşmamış veya aşırı olgunlaşmış yumurta toplanmasına ve dölleme başarısının düşmesine neden olabilir.
Aynı günde hem yumurta hem sperm toplama yapılabilir mi?
Evet. Standart uygulamada yumurta ve sperm toplama aynı günde gerçekleştirilir. Sperm örnekleri için işlem öncesi 3 günlük cinsel perhiz önerilebilir. Eğer doğal yollarla sperm elde edilemiyorsa Mikro TESE ile testisten cerrahi olarak sperm temin edilebilir.
Tüm toplanan yumurtalar döllenir mi?
Hayır. Toplanan yumurtalar önce laboratuvarda incelenir; olgunluk ve kalite açısından uygun olanlar döllenme için seçilir. Seçilen yumurtalar IVF veya ICSI yöntemiyle döllenir. Döllenme oranı yumurta ve sperm kalitesine göre değişir; döllenen embriyolar arasından da en kaliteli olanlar transfer için belirlenir.
Referanslar
- Showell, M. G., et al. (2023). In Vitro Fertilization. StatPearls — NCBI Bookshelf. NBK562266. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562266/)
- American Society for Reproductive Medicine (ASRM). In Vitro Fertilization Treatment Journey. ReproductiveFacts.org. (https://www.reproductivefacts.org/patient-journeys/in-vitro-fertilization-treatment/)
- Mouanness, M., et al. (2020). Cumulative Live-Birth Rates by Maternal Age after One or Multiple In Vitro Fertilization Cycles. PMC7139227. (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7139227/)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). ART National Summary Report & IVF Success Estimator. (https://www.cdc.gov/art/ivf-success-estimator/index.html)