Deutsch 
English 
Français 
العربية 
Polikistik over sendromu olan kişiler çocuk sahibi olabilir mi?
Kısırlık sebeplerinin en yaygın nedenlerinden biri polikistik over sendromudur (PCOS). PCOS, üreme çağındaki kadınların %5-10'unu etkileyen en sık görülen endokrinolojik bozukluktur [1]. Özellikle düzensiz adet görmeye, erkek tipi tüylenmeye ve bel çevresinde yağlanmaya yol açan bu hormonal bozukluk; düzenli jinekolojik muayene olan kadınlarda erken tespit edilebilmektedir.
Ancak bazı durumlarda PCOS herhangi bir belirti vermediği için gebelik oluşmadığı durumlara kadar fark edilmeyebilir. Anovülatuvar kısırlık olgularının %70-80'inde PCOS'un altta yatan neden olduğu tahmin edilmektedir [1].
PCOS ve Obezite: Yaşam Tarzı Değişikliği İlk Adımdır
PCOS çoğu zaman aşırı kilolu olmak (obezite) ile paralel olarak şiddetlenir. Bu gibi durumlarda yaşam tarzındaki değişiklikler gebe kalmak için başarı şansını artırmaktadır. 2023 Uluslararası PCOS Kılavuzu (ASRM/ESHRE), kilolu ve obez PCOS hastalarında yaşam tarzı değişikliğini birinci basamak tedavi olarak önermektedir [2].
Eğer hastada hem PCOS hem de obezite varsa, vücut ağırlığının %5-10'unu kaybetmek düzenli ovulasyonun (yumurtlamanın) geri gelmesini destekler. Ancak bu hastalar insülin direnci nedeniyle kilo vermeyi daha zor bulabilir. Beslenme ve fiziksel aktivite için yapılan olumlu değişiklikler, adet dönemlerinin düzene girmesine destek olur [1].
Polikistik over sendromu hakkında detaylı bilgi almak için polikistik over sendromu nedir sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kısırlık (İnfertilite) Tedavisi ve Polikistik Over Sendromu
PCOS'lu anne adaylarının büyük çoğunluğu yumurtlama sağlayamadığı için bebek sahibi olamamaktadır. Bu nedenle tedavi basamakları şu şekilde planlanmaktadır [2]:
1. Basamak — Yaşam tarzı ve ilaç tedavisi: 2023 ASRM/ESHRE kılavuzuna göre, PCOS'ta tercih edilen birinci basamak farmakolojik infertilite tedavisi letrozoldür; klomifen sitrat + metformin kombinasyonu da seçenek olarak önerilmektedir [2].
2. Basamak — Gonadotropin tedavisi veya laparoskopik over cerrahisi: Birinci basamak tedaviye yanıt vermeyen vakalarda gonadotropin enjeksiyonları veya laparoskopik over drillingi uygulanabilir.
3. Basamak — IVF/ICSI: Ovülasyon indüksiyonu tedavilerinin başarısız olduğu veya başka kısırlık faktörlerinin eşlik ettiği vakalarda tüp bebek tedavisi uygulanır. Meta-analizler, PCOS hastalarında IVF'in başlangıç siklusu başına gebelik ve canlı doğum oranlarının PCOS olmayan kadınlarla karşılaştırılabilir düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır [3].
PCOS hastalarında ovarian hiperstimülasyon sendromu (OHSS) riski daha yüksek olduğundan IVF protokol seçimi dikkatli yapılmalı; GnRH antagonist protokol ve dondurma-erteleme politikası tercih edilmelidir [3].
Tüp bebek tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için tüp bebek nedir sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
PCOS'lu bir kadın doğal yollarla hamile kalabilir mi?
Evet, mümkündür. Özellikle hafif formda PCOS'u olan kadınlar doğal yollarla gebe kalabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri, kilo kaybı ve ovulasyonu destekleyen tedavilerle bu şans artırılabilir. Ancak ileri anovülatuvar PCOS vakalarında yardımcı üreme yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.
PCOS tedavisinde ilk adım nedir?
Kilolu ve obez PCOS hastalarında uluslararası kılavuzlar, farmakolojik tedaviden önce yaşam tarzı değişikliğini (beslenme düzenleme, egzersiz, kilo kaybı) birinci basamak tedavi olarak önermektedir. Vücut ağırlığının %5-10'unun kaybedilmesi bile ovulasyonun geri dönmesini destekleyebilir.
Tüp bebek PCOS hastalarında başarılı mıdır?
Evet. Meta-analizler, PCOS hastalarında IVF başarı oranlarının (gebelik ve canlı doğum) PCOS olmayan kadınlarla karşılaştırılabilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Ancak PCOS hastalarında OHSS riski daha yüksek olduğundan protokol seçimi ve takip özellikle önemlidir.
İnsülin direnci PCOS'ta neden önemlidir?
İnsülin direnci PCOS'ta çok sık görülür ve hem kilo vermesini zorlaştırır hem de hormonal dengesizliği derinleştirir. Metformin gibi insülin duyarlaştırıcılar, ovülasyon indüksiyonu tedavileriyle kombinasyonda başarıyı artırabilir.
PCOS olan bir kadın gebe kaldıktan sonra riskler artar mı?
Evet, belirli riskler söz konusudur. Gestasyonel diyabet, gebelikte hipertansiyon ve düşük riski PCOS olan gebelerde biraz daha yüksektir. Bu nedenle yakın gebelik takibi önerilmektedir.
Referanslar
- Thessaloniki ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group. (2008). Consensus on infertility treatment related to PCOS. Fertility and Sterility, 89(3), 505–522. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18243179/)
- Teede, H. J., et al. (2023). Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of PCOS. American Society for Reproductive Medicine (ASRM) / ESHRE. (https://www.asrm.org)
- Sha, T., et al. (2021). In vitro fertilization outcomes in women with polycystic ovary syndrome: A meta-analysis. PubMed PMID: 33676123. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33676123/)