Kısırlık Tedavisinde Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?
Kısırlık tedavisi, çiftlerin çocuk sahibi olabilmesini amaçlayan tüm tıbbi ve yardımcı üreme yöntemlerini kapsar. Aşılama ve tüp bebek tedavisi bu yöntemler arasında en bilinenler olsa da, kısırlığın nedenine bağlı olarak uygulanabilecek farklı tedavi seçenekleri de bulunmaktadır. Hangi tedavinin çift için en uygun olduğuna karar verebilmek için öncelikle doğru ve detaylı bir kısırlık teşhisinin konulması gerekir.
Bu değerlendirme sürecinde genel olarak aşağıdaki kriterler dikkate alınır:
- Anne adayı 35 yaşının altındaysa, en az bir yıl boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmazsa bir uzmana başvurulmalıdır.
- Anne adayı 35 yaşının altında olsa bile endometriozis (çikolata kisti), polikistik over sendromu veya bilinen başka bir sağlık sorunu varsa, bir yıl beklemeden gebelik planlandığı anda doktora başvurulmalıdır.
- Anne adayı 35 yaşının üzerindeyse ve bilinen bir sağlık problemi yoksa, 6 ay düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmazsa değerlendirme yapılmalıdır.
- Anne adayı 35 yaşının üzerindeyse ve ek bir sağlık sorunu mevcutsa, çocuk sahibi olmaya karar verildiği anda gecikmeden bir uzmana başvurulması önerilir.
Kısırlık Belirtileri Nelerdir?
Kısırlık, gebelik oluşumunu engelleyen birçok farklı sağlık sorununu kapsadığı için her çiftte aynı belirtilerle ortaya çıkmayabilir. Bu nedenle kısırlığın kendine özgü, net ve standart belirtileri bulunmamaktadır. En belirgin ve kesin işaret, düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik elde edilememesidir.
Bununla birlikte bazı kadın ve erkeklerde kısırlığa işaret edebilecek dolaylı belirtiler görülebilir. Kadınlarda adet düzensizlikleri, ara kanamalar, şiddetli adet ağrıları, yumurtalık kistleri; erkeklerde ise akıntı, testislerde şişlik veya ağrı gibi bulgular altta yatan farklı bir hastalığın ya da kısırlık sorununun habercisi olabilir.
Ancak bu belirtiler tek başına tanı koydurucu değildir. En doğru değerlendirme ve teşhis mutlaka uzman bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Kısırlık Teşhisi Nasıl Konur?
Kısırlık teşhisi için uzmana başvuran çiftlerde, hem kadın hem de erkek detaylı bir şekilde değerlendirilir. Kadınlarda kısırlık nedenlerinin araştırılması, erkeklere kıyasla daha kapsamlı ve çok aşamalı bir süreçtir.
Bu nedenle tanı sürecinde genellikle ilk olarak erkekten semen analizi istenir. Aynı zamanda anne adayının rahim yapısı, fallop tüpleri, yumurtalık rezervi ve hormonal durumu çeşitli testler ve görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilir.
Semen analizi sonuçları ile kadına ait tetkiklerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda kısırlığın nedeni belirlenir ve çift için en uygun tedavi planı oluşturulur.
Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Tüp bebek tedavisi, belirli aşamalardan oluşan planlı bir tedavi sürecidir. İlk aşamada anne adayının yumurtalıkları, birden fazla yumurta hücresi elde edebilmek amacıyla ilaçlarla uyarılır. Bu süreçte yumurta gelişimi düzenli ultrason ve hormon testleri ile takip edilir.
Yeterli olgunluğa ulaşan yumurta hücreleri, kısa ve basit bir işlemle toplanır. Aynı gün baba adayından sperm örneği alınır. Laboratuvar ortamında yumurta ve sperm hücreleri değerlendirilerek en kaliteli olanlar seçilir ve döllenme işlemi gerçekleştirilir.
Döllenme sonrası embriyolar oluşturulur ve gelişimleri yakından izlenir. Embriyolar arasından en kaliteli olanlar belirlenerek anne adayının rahmine transfer edilir. Transfer işleminden yaklaşık iki hafta sonra gebelik testi yapılarak tedavinin sonucu değerlendirilir.
Tüp bebek tedavisi, günümüzde kısırlık tedavisinde başarı oranı en yüksek yardımcı üreme yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir.