İdrar kaçırma ameliyatı nedir, nasıl uygulanır?

Her kadının başına gelebilecek bir sorun olan idrar kaçırma, kronikleşmesi durumunda kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir. Özellikle sosyal hayat içinde kişide özgüven kayıplarına yol açan bu durum zamanla çok rahatsız edici bir hal alabilir. Araştırmalar, kadınların yaşam boyu %60'ından fazlasının üriner inkontinans yaşadığını ve buna karşın büyük çoğunluğunun utanç ya da başka engeller nedeniyle doktora başvurmadığını ortaya koymaktadır [1].

Bu durumun önüne geçmek ve kişinin idrar sürecini yöneten kasların normal işlevini tekrar kazanmasını sağlamak için tedavi şarttır.

“ ”

İdrar kaçırma bir kader değildir. Doğru tanı ve kişiye özel tedavi ile büyük çoğunluğu tam iyileşme ya da belirgin düzelmeyle sonuçlanmaktadır.

İstemsiz İdrar Kaçırma Nedir?

Üriner inkontinans olarak adlandırılan istemsiz idrar kaçırma, her kadının hayatında bir kez yaşadığı istenmeyen durumlardan biridir. İdrar tutamamaktan yakınan kadınlar, bu durumun yarattığı endişe sebebiyle dışarı çıkmaktan bile kaçınır.

İdrar kesesi veya pelvik taban olarak bilinen karın alt bölgesindeki (kasık bölgesi) kas ve organlardaki problemler sebebiyle yaşanan bu durumun tedavisi vardır. Her ne kadar birçok kadın, bu duruma bir kader gözüyle bakıp kabullense de uygun tedavi ile çözüme kavuşturmak mümkündür [1].

İdrar Kaçırma Sebepleri Nelerdir?

İdrar kaçırmanın başlıca risk faktörleri şunlardır [1]:

• İlerlemiş yaş
• Östrojen eksikliğine bağlı olarak menopoz
• Genç yaşta doğum yapmak
• Çoklu gebelik
• Müdahaleli doğum
• Pelvik taban kaslarının zayıflığına yol açan hastalıklar
• Obezite
• Sigara ve alkol
• Genetik faktörler
• Rahim ameliyatı geçirmiş olmak
• Nörolojik hastalıklar
• Şeker hastalığı (diyabet)
• İdrar yolu enfeksiyonları

En Çok Kimlerde Görülür?

Daha çok ilerleyen yaşlarda görülse de bu durum sadece yaşı ilerlemiş kadınların problemi değildir. Dışarıya çıkmaktan sosyalleşmeye, cinsel ilişkiye girmekten kaçınmaya kadar birçok problemi beraberinde getiren idrar kaçırma, pelvik taban kasları zayıflayan her kişide görülebilir. Ayrıca zor doğum yapmış kişilerin yanı sıra sezaryen ile doğum yapmış kişilerde de rastlanılabilir [1].

Sistosel (idrar kesesi sarkmasi) hakkında detaylı bilgi almak için sistosel idrar kesesi sarkmasi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İdrar Kaçırma Nasıl Teşhis Edilir?

Kişinin hastalık öyküsünü doğru çıkabilmek adına doktorun hastaya sorduğu detaylı sorular (anamnez) ile süreç başlar. Bu süreçte şu bilgiler değerlendirilir:

• Sigara ve alkol tüketimi
• Günlük alınan sıvı miktarı
• Kullanılan ilaçlar
• Geçirilmiş cerrahi operasyonlar ve gebelik öyküsü
• Menopoz durumu
• Gülerken, hapşırırken, öksürürken idrar kaçıp kaçmadığı
• Tuvalete yetişilemeyen durumlar

Ardından fiziki muayeneye geçilir. Ultrasonografi ile pelvik bölgedeki mevcut duruma bakılır. İşeme günlüğü tutulması istenir. Sonraki aşamada idrar tahlili ve idrar kültürü yapılır. Ürodinamik testler uygulanır; eğer idrar torbasında boşalmayan idrar varsa bir sonda aracılığıyla torbada kalan idrar miktarı ölçülür [1].

İdrar Kaçırma Tipleri Nelerdir?

Hastanın ne zaman ve nasıl idrar kaçırmasına bağlı olarak türler çeşitlilik gösterir [1]:

• Stres tipi idrar kaçırma: Zayıf pelvik taban kasları ve mesane desteği sebebiyle ortaya çıkan bu durumda kişi; öksürük, hapşırık, gülme gibi karın içi basıncı artıran durumlarda idrarını kaçırır.
• Overflow (taşma tipi) idrar kaçırma: İdrar kesesinin zayıflığına veya tıkanmasına bağlı olarak gelişir; mesaneden normal çıkışı engellenen idrar taşar.
• Sıkışma tipi idrar kaçırma: İdrara çıkma durumunda aktif olan kasların beklenmedik zamanlarda aktif hale gelmesiyle ortaya çıkar. Kişi ani bir idrara çıkma ihtiyacı hisseder ve tuvalete yetişemez.

İdrar Kaçırma Ameliyatı ile Tedavi

İlaç tedavisi, Kegel egzersizleri, idrar torbasına botoks ve sinir uygulamasının yanı sıra idrar kaçırma tedavisinde tercih edilen en etkili yöntem cerrahi işlemlerdir. Kolposüspansiyon (Burch), pubovajinal sling, minimal invazif sling yöntemleri (TOT, TVT), periüretral ve transüretral enjeksiyonlar ile yapay sfinkter tercih edilen ameliyat yaklaşımları arasında yer alır.

En sık yapılan operasyonlar TOT ve TVT'dir. İdrar kesesinin bir bant ile desteklenmesi yöntemi olan TVT (transvajinal tape) ve TOT (transobturator tape), küçük kesilerle kanama olmadan pratik bir şekilde uygulanmaktadır. Uzun dönem takipli çalışmalar, TVT ve benzer sling prosedürlerinin stres üriner inkontinansta objektif iyileşme oranının %80'in üzerinde olduğunu göstermektedir [2]. Bu işlem sayesinde kuvvetini yitirmiş bağlar güçlendirilir, sarkan dokular askı yöntemi ile normal pozisyonuna getirilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Referanslar

1. Lugo, T., Leslie, S., Mikes, B., & Riggs, J. (2024). Stress Urinary Incontinence. StatPearls — NCBI Bookshelf. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539769/)
2. Hijazi, S., et al. (2024). Long-term results of tension-free vaginal tape and pubovaginal sling in the treatment of stress urinary incontinence in female patients. Central European Journal of Urology, 77(2), 213–217. PubMed PMID: 29714864. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29714864/)