Biyoeşdeğer Hormon Tedavisi

Biyoeşdeğer hormon tedavisi, kadınlarda hormon seviyelerinin düşmesi ya da dengesizleşmesiyle ortaya çıkan şikâyetleri azaltmak için, vücudun doğal hormonlarına moleküler olarak aynı yapıdaki hormonların kişiye özel planla yerine konulmasıdır. Özellikle perimenopoz ve menopoz döneminde sık tercih edilir. İstanbul’da kadın sağlığı alanında uzun yıllardır hizmet veren Dr. Serpil Kırım, biyoeşdeğer hormon tedavisinde de bütüncül tıp yaklaşımını esas alarak; yalnızca hormon düzeylerini değil, yaşam tarzı, beslenme, stres ve uyku düzeni gibi tamamlayıcı faktörleri de birlikte ele alır.

Biyoeşdeğer Hormon Tedavisi Nedir?

Biyoeşdeğer hormon tedavisi; insan vücudunda doğal olarak üretilen hormonlarla aynı moleküler yapıya sahip hormonların, eksiklik veya dengesizlik durumunda hekim kontrolünde yerine konulmasıdır. Tedavi; krem, jel, kapsül veya transdermal patch (deri üzerine yapıştırılan hormon bantları, örneğin östrojen patchleri) gibi farklı formlarda uygulanabilir. Amaç, hormon seviyelerini rastgele yükseltmek değil; kişinin klinik şikâyetleri ve laboratuvar bulgularıyla uyumlu şekilde fizyolojik dengeyi yeniden sağlamaktır.

Biyoeşdeğer Hormon Nedir?

Biyoeşdeğer hormonlar, vücutta bulunan hormonlarla birebir aynı moleküler yapıda tasarlanan hormonlardır. Bu nedenle vücut tarafından “yabancı” bir madde gibi algılanmadan tanınabilir ve metabolize edilebilir. Genellikle bitkisel kaynaklardan (örneğin soya ve yam bitkisi) elde edilen hammaddeler, laboratuvar ortamında işlenerek insan hormonlarıyla aynı yapıya getirilir.

Biyoeşdeğer ve Sentetik Hormon Arasındaki Fark

Sentetik hormonlar, vücuttaki doğal hormonların yapısına benzer şekilde üretilse de moleküler düzeyde farklılıklar taşıyabilir. Biyoeşdeğer hormonlar ise doğal hormonla aynı moleküler yapıda hedeflenir. Bu nedenle yaklaşım; kişinin ihtiyacını doğru analiz edip, uygun doz ve takip planı ile ilerlemeyi gerektirir.

Biyoeşdeğer Hormon Tedavisi Neden Uygulanır?

Menopoz ve Perimenopoz Döneminde Semptom Kontrolü

Menopoz ve perimenopoz döneminde östrojen ve progesteron seviyelerinin düşmesiyle birlikte birçok fiziksel ve zihinsel belirti ortaya çıkabilir:

• Sıcak basması ve gece terlemeleri
• Çarpıntı hissi
• Uykuya dalma/uykuyu sürdürme güçlüğü
• Unutkanlık, odaklanma güçlüğü ve “beyin sisi”
• Dikkat dağınıklığı ve zihinsel yorgunluk
• Duygusal dalgalanmalar, sinirlilik ve tahammülsüzlük
• Kaygı artışı ve depresif duygu durumu
• Enerji düşüklüğü ve motivasyon azalması
• Vajinal kuruluk, hassasiyet ve cinsel istekte azalma
• Cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve cilt elastikiyetinde azalma
• Kas-eklem ağrıları ve genel vücut ağrıları

Biyoeşdeğer hormon tedavisi, bu semptomların dengelenmesine yardımcı olmak amacıyla kişiye özel planlanır.

Uzun Vadeli Sağlık Risklerini Azaltmaya Destek

Uygun hastalarda ve hekim kontrolünde planlanan hormon tedavisi, menopoz sonrası dönemde bazı uzun vadeli risklerin yönetimine destek olabilir:

• Kemik erimesi (osteoporoz) riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir
• Kardiyovasküler hastalık riskini dengelemeye katkı sağlayabilir
• Bilişsel fonksiyonların korunmasına ve yaşa bağlı bilişsel gerileme riskinin yönetimine destek olabilir

Bu koruyucu etkiler, her hasta için ayrı ayrı değerlendirilir ve kişisel risk profiline göre planlama yapılır.

Biyoeşdeğer Hormon Tedavisi Kimler İçin Uygundur?

Biyoeşdeğer hormon tedavisi, hekim değerlendirmesi sonrası özellikle aşağıdaki durumlarda gündeme gelebilir:

• Menopoz ve perimenopoz döneminde görülen hormon dengesizlikleri ve yaşam kalitesini etkileyen semptomlar
• Yumurtalıkların alınması (cerrahi menopoz) sonrası hormon eksikliği
• Adet düzensizlikleri ve PMS (adet öncesi sendrom)
• Libido kaybı, uykusuzluk, kaygı ve dalgalanan duygu durumu gibi hormonla ilişkili şikâyetler
• Menopoz sonrası kemik yoğunluğunda azalma riski bulunan ve hekim tarafından uygun görülen kişiler

Her hasta için ayrıntılı değerlendirme yapılır; şikâyetler, risk faktörleri, mevcut hastalıklar ve yaşam tarzı birlikte ele alınarak kişiye özel bir plan oluşturulur.

Kimlerde Daha Dikkatli Değerlendirme Gerekir?

Her tedavide olduğu gibi biyoeşdeğer hormon tedavisinde de bireysel riskler önemlidir. Kişisel ve aile öyküsü, mevcut hastalıklar ve kullanılan ilaçlar doğrultusunda hekim tarafından uygunluk değerlendirmesi yapılır; gerekli görüldüğünde ilgili branşlarla birlikte takip planı şekillendirilebilir.

Biyoeşdeğer Hormonlar Hangi Hormonları Kapsar?

Biyoeşdeğer hormon tedavisinde ihtiyaç doğrultusunda aşağıdaki hormonlar planlanabilir:

• Östrojen: Menopozla birlikte azalan, sıcak basması, vajinal kuruluk ve duygu durum dalgalanmaları gibi belirtilerle ilişkilidir.
• Progesteron: Östrojenle dengede çalışır; uyku kalitesi, gerginlik ve döngü düzeni gibi alanlarda önemli rol oynar.
• Testosteron: Kadınlarda da enerji, motivasyon ve cinsel istek üzerinde etkili olabilir.
• DHEA: Adrenal bezler tarafından üretilen ve yaşla birlikte azalan, enerji düzeyi ve genel iyilik hali üzerinde etkili olabilen bir hormondur.

Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Serpil Kırım Kliniği’nde biyoeşdeğer hormon tedavisi, standart bir protokol yerine kişiye özel bir planla ilerler. Genel süreç aşağıdaki adımlardan oluşur:

1) Ayrıntılı Anamnez ve Muayene

Şikâyetlerin başlangıcı, şiddeti ve gün içindeki değişimi; uyku düzeni, stres düzeyi, beslenme alışkanlıkları, egzersiz ve yaşam ritmi değerlendirilir. Gerektiğinde önceki tetkikler ve kullanılan ilaçlar da planlamaya dahil edilir.

2) Hormon Testleri

Kanda ve gerekli durumlarda tükürükte hormon seviyeleri değerlendirilerek eksiklik veya dengesizlikler saptanır. Bu veriler, semptomlarla birlikte yorumlanır.

3) Kişiye Özel Hormon Planlaması

Test sonuçları ve klinik bulgulara göre kişiye özel dozlarda planlama yapılır. Uygulama şekli; hekimin uygun gördüğü şekilde krem, jel, kapsül veya transdermal patch (deri üzerine uygulanan hormon bantları) ile düzenlenebilir.

4) Bütüncül Destek Programı

Hormon dengesi; bağırsak sağlığı, karaciğer metabolizması, uyku kalitesi ve stres yönetimi gibi alanlarla yakından ilişkilidir. Bu nedenle klinikte yalnızca hormon uygulaması değil; ihtiyaca göre beslenme danışmanlığı, fitoterapi, stres yönetimi ve psikolojik destek gibi bütüncül destekler de tedavi planına entegre edilebilir.

5) Düzenli Kontroller ve Takip

Belirli aralıklarla klinik değerlendirme ve gerektiğinde testler tekrar edilir. Hedef; şikâyetleri azaltırken dozun güvenli ve dengeli aralıkta kalmasını sağlamaktır.

Bütüncül Tıp Yaklaşımı ile Fark Yaratan Tedavi

Dr. Serpil Kırım’ın yaklaşımında amaç yalnızca “hormonu yerine koymak” değil; hormon dengesini etkileyen ana başlıkları birlikte yönetmektir. Çünkü hormon dengesizliği; yalnızca hormon eksikliğinden değil, bağırsak sağlığı, karaciğer fonksiyonları, uyku düzeni, stres düzeyi ve toksin yükü gibi pek çok faktörden etkilenebilir. Bu nedenle tedavi süreci, kişinin yaşam biçimiyle uyumlu şekilde planlandığında daha sürdürülebilir bir iyilik hali hedeflenir.

Yan Etkiler ve Güvenlik

Biyoeşdeğer hormonlar vücutla uyumlu yapıda oldukları için çoğu kişide iyi tolere edilebilir. Ancak doz aşımı, yanlış ürün seçimi veya düzensiz takip istenmeyen etkiler doğurabilir. Bu nedenle tedavinin mutlaka uzman hekim tarafından planlanması ve düzenli kontrollerle sürdürülmesi gerekir. Kliniğimizde her hasta; süreç, olası etkiler ve takip planı konusunda detaylı bilgilendirilerek güvenli sınırlar içinde ilerlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Biyoeşdeğer hormon tedavisi ne kadar sürer?

Tedavi süresi kişiden kişiye değişir. Pek çok kişide 3-6 ay içerisinde belirgin faydalar görülebilir; bazı durumlarda ise daha uzun süreli takip ve planlama gerekebilir.

Biyoeşdeğer hormon tedavisi kilo aldırır mı?

Dengeli ve doğru planlanan hormon replasmanları tek başına kilo alımına neden olmak zorunda değildir. Bazı kişilerde metabolik denge ve yaşam kalitesi iyileştikçe kilo yönetimi daha kolay hale gelebilir. Bu noktada beslenme, uyku ve aktivite düzeni de önemlidir.

Tedaviye başladıktan sonra hemen etkisini gösterir mi?

Bazı kişilerde 1-2 hafta içinde iyilik hali başlarken, bazı kişilerde etkinin belirginleşmesi daha uzun sürebilir. Doz ayarlamaları ve takip planı, bu sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından belirleyicidir.

Özet

Hormonal dengenin bozulması; yalnızca fiziksel şikâyetleri değil, zihinsel ve duygusal iyilik halini de etkileyebilir. İstanbul’da Serpil Kırım Kliniği’nde uygulanan biyoeşdeğer hormon tedavisi; kişiye özel planlama ve bütüncül tıp desteği ile süreci daha kapsamlı şekilde ele alır. Siz de hormon dengenizle ilgili şikâyetler yaşıyorsanız, değerlendirme ve detaylı bilgi için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.